ผู้เขียนเชื่อว่าแทบทุกคนที่เติบโตมาในยุค ’90 – ’00 ส่วนใหญ่ล้วนต้องเคยได้ยินเรื่องราวเกี่ยวกับนักสืบที่ “ถึงตัวจะเป็นเด็ก แต่สมองเป็นผู้ใหญ่” ไม่ว่าจะในรูปแบบหนังสือการ์ตูนมังงะหรือภาพยนตร์อนิเมะ “ยอดนักสืบจิ่วโคนัน” ถือเป็นหนึ่งในการ์ตูนที่ได้รับความนิยมเป็นอันดับต้นๆ ของโลก
โดยในปี 2024 นี้ “ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน” ก็ได้ถูกตีพิมพ์มาครบสามทศวรรษเป็นที่เรียบร้อยแล้ว เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองโอกาสสำคัญนี้ นิทรรศการ “Detective Conan 30th Anniversary Exhibition” ได้ถูกจัดขึ้นในเมืองใหญ่ต่างๆ ทั่วโลก ไม่เฉพาะในญี่ปุ่น แต่ยังตระเวนไปถึงไต้หวัน จีน เกาหลีใต้ และในวันที่ 5 ตุลาคม – 16 พฤศจิกายนนี้ ที่กรุงเทพฯ ประเทศไทย ณ RCB Galleria 1–2 ชั้น 2 ศูนย์การค้าริเวอร์ ซิตี้ แบงค็อก
แม้ว่าการ์ตูนโคนันจะมีการผลิตออกมาทั้งในรูปแบบมังงะและอนิเมะ แต่แนวคิดหลักของนิทรรศการนี้จะมีพื้นฐานอยู่บนมังงะเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นเนื้อหาและภาพประกอบ ล้วนมีที่มาจากตอนต่างๆ ของมังงะแทบทั้งสิ้น โดยมีแนวทางการเล่าเรื่องที่ชวนให้ผู้ชมได้ย้อนทำความรู้จักกับแง่มุมต่างๆ ของเรื่องราวทั้งหมดที่เคยถูกตีพิมพ์ออกมาตั้งแต่เล่ม 1 จนถึงเล่ม 104 ล่าสุด
บทนำ
ต้อนรับทุกคนด้วยข้อความ “สวัสดีครับ” บนภาพวาดสุดพิเศษโดย อ. อาโอยาม่า โกโช ผู้เขียน และบอร์ดแสดงภาพหน้าปกมังงะภาษาญี่ปุ่นทั้ง 104 เล่ม แยกหมวดหมู่ตามปีที่ตีพิมพ์ ในขณะที่ด้านตรงข้าม เราจะพบสแตนดี้โคนันขนาดเท่าคนจริง ข้างตัวเลข “30” ยืนทักทายผู้ชมอยู่หน้าชุดภาพวาดตัวละครต่างๆ
บทที่ 1 Conan’s Words
เมื่อเป็นเรื่องราวก็ต้องมีตัวละคร นิทรรศการส่วนต่อไปนำเสนอข้อความจากบทพูดของตัวละครต่างๆ ที่นักอ่านต้องเคยผ่านตากันมาบ้าง โดยเฉพาะคำคมอันเป็นที่จดจำอย่าง “ความจริงมีเพียงหนึ่งเดียว” ของคุโด้ ชินอิจิ รวมไปถึงข้อความจากตัวละครหลักและตัวประกอบอื่นๆ อีกมากมายที่แสดงให้เห็นถึงบทบาท บุคลิก และทัศนคติของแต่ละคนได้อย่างชัดเจน
บทที่ 2 Conan’s Love
ถึงแม้ภาพรวมของยอดนักสืบจิ๋วโคนันจะเป็นการสืบสวนสอบสวนแนวคดีอาชญากรรม แต่เส้นเรื่องที่ปรากฏควบคู่กันไปเสมอก็คือ “ความรัก” ไม่ว่าจะเป็นความรักวัยรุ่นของคุโด้ ชินอิจิ กับโมริ รัน หรือฮัตโตริ เฮย์จิ กับโทยามะ คาสึฮะ ความรักแบบสามีภรรยาที่แยกทางกันไม่ขาดสักทีอย่างโมริ โคโกโร กับคิซากิ เอริ หรือความรักแบบมิตรภาพในกลุ่มขบวนการนักสืบเยาวชน นิทรรศการส่วนนี้จะพาทุกคนไปเรียนรู้เรื่องราวความรักที่เกิดขึ้นทั้งหมดในเนื้อเรื่อง ทั้งความรักที่สมหวังและไม่สมหวัง ความรักที่กลายเป็นชนวนเหตุของการฆาตกรรม ถูกสรุปและนำเสนออย่างละเอียด
บทที่ 3 Conan’s Mystery
เข้าสู่โลกของโคนันอย่างเต็มตัว หัวข้อหลักในส่วนนี้คือ “ปริศนา” ต่างๆ ที่พวกโคนันมักมีเหตุบังเอิญ (?) ให้ต้องเผชิญอยู่เสมอ ตั้งแต่คดีลักเล็กขโมยน้อยไปจนถึงคดีฆาตกรรม ที่มีไฮไลท์อยู่ที่รหัสลับหรือข้อความก่อนตาย (Dying Message) อันเป็นปริศนา ชวนให้ผู้ชมได้ย้อนความทรงจำไปยังคดีต่างๆ ที่เคยอ่านมาแล้ว นอกจากนี้ เรื่องราวเกี่ยวกับคู่ปรับตลอดกาล “องค์กรชุดดำ” ก็ยังถูกตีแผ่ออกมาให้เราได้ร่วมสืบค้นเบาะแสของพวกเขาด้วยเช่นกัน
บทที่ 4 Conan’s Hannin
เมื่อมีเหตุร้ายก็ต้องมีตัวร้าย เราต่างคุ้นชินกับภาพตัวละครเงาดำไร้หน้าตาที่โผล่ออกมาก่อเหตุโดยที่ไม่มีใครรู้ และเป็นหน้าที่เหล่านักสืบที่ต้องไขคดีเพื่อลากตัวคนร้ายมาลงโทษ ในที่นี้เราจะได้มีโอกาสเห็นใบหน้าของคนร้ายทุกคนที่เคยปรากฏในมังงะทั้ง 104 เล่ม อีกครั้ง เชื่อแน่ๆ ว่ามีคนร้ายจำนวนไม่น้อยที่มูลเหตุเบื้องหลังหรือกลวิธีในการก่อคดีของพวกเขา ยังคงตราตรึงอยู่ในความทรงจำของใครหลายคน
บทที่ 5 Conan’s Justice
ผ่านมาครึ่งทาง ผู้ชมจะได้พบกับวัตถุจัดแสดงของจริงที่จำลองแบบมาจากในมังงะ เช่น เข็มลูกดอกยาสลบที่โคนันมักยิงใส่นักสืบโมริ ในนิทรรศการนี้เราจะได้รู้สถิติจริงๆ กันว่าคุณลุงโคโกโร่ผู้เคราะห์ร้ายเคยโดนลูกดอกยิงใส่มาแล้วกี่ครั้ง นอกจากอุปกรณ์ของโคนันแล้ว ยังมีการจัดแสดงอาวุธที่ปรากฏบ่อยครั้งในเรื่องอีกด้วย แต่สำหรับตัวผู้เขียนเอง สิ่งที่น่าสนใจที่สุดในส่วนนี้คือโซนที่บอกเล่าคดีฆาตกรรมที่น่าจดจำ ตรงมุมหนึ่งของห้อง มีกระดาษโน้ตเพลงวางเกลื่อนอยู่บนพื้น พร้อมเสียงบรรเลงเปียโนบทเพลง Moonlght Sonata ของ Beethoven โศกนาฏกรรมที่เกิดขึ้นในคดีฆาตกรรมเปียโนโซนาต้าทำให้คดีนี้ถือเป็นหนึ่งในคดีที่เศร้าที่สุดของโคนันเลยก็ว่าได้
บทที่ 6 Conan’s Magic
ปฏิเสธไม่ได้ว่านอกจากตัวโคนันเองแล้ว “จอมโจรคิด” คือตัวละครที่ได้รับความนิยมไม่น้อยไปกว่ากัน แม้ว่าเขาจะมีบทบาทในเนื้อเรื่องโคนันไม่กี่ตอนก็ตาม แต่ก่อนหน้านั้น จอมโจรคิดก็เคยเป็นตัวละครเอกในการ์ตูนของอาจารย์อาโอยาม่ามาก่อน ในส่วนนี้ผู้ชมได้จะทำความรู้จักหัวขโมยจอมแสบคนนี้แบบเจาะลึก ผ่านคดีต่างๆ ที่โคนันได้เคยเข้าไปพัวพัน
Ending Theatre
บทสรุปของนิทรรศการทั้งหมดถูกนำเสนอผ่านภาพยนตร์สั้น ถ่ายทอดเรื่องราวการเดินทางตลอดระยะเวลาสามสิบปีของมังงะใจดวงใจของเรา ผู้ชมจะได้สังเกตเห็นถึงภาพลายเส้นที่พัฒนาไปไม่น้อยนับตั้งแต่โคนันเล่มแรกๆ ตัวละครและคดีมากมายที่ผ่านเข้ามา ตอกย้ำบริบทของการ “โตมาด้วยกัน” ได้อย่างน่าประทับใจ
บทส่งท้าย นิทรรศการพิเศษของ อ. อาโอยาม่า
เปิดเผยเบื้องหลังการถือกำเนิดของการ์ตูนยอดนักสืบจิ๋วโคนัน พื้นที่ส่วนนี้ถูกจำลองเสมือนห้องทำงานของอาจารย์อาโอยาม่าที่ญี่ปุ่น พร้อมนำเสนอวัตถุจัดแสดงของจริง อาทิ ภาพร่างต้นฉบับ อุปกรณ์เครื่องเขียน และบทสัมภาษณ์อาจารย์อาโอยาม่าเกี่ยวกับประเด็นต่างๆ ในการ์ตูน ถัดออกไปไม่ไกล ยังมีสแตนดีตัวละครหลักสิบสี่ตัวที่มารวมตัวกันในวาระสำคัญนี้
ในส่วนสุดท้ายของพื้นที่นิทรรศการ เป็นร้านจำหน่ายของที่ระลึก ไม่ว่าจะเป็นเสื้อยืด โปสการ์ด สติกเกอร์ พวงกุญแจ และอีกมากมายหลากหลายระดับราคา โดยจำกัดเฉพาะผู้ที่ซื้อบัตรเข้าชมนิทรรศการเท่านั้นที่สามารถจับจองเป็นเจ้าของได้
สำหรับตัวผู้เขียนเองที่ติดตามอ่านการ์ตูนเรื่องนี้มาตั้งแต่เด็ก ประสบการณ์ที่ได้รับจากการชมนิทรรศการครบรอบสามสิบปีนี้ แทบไม่ต่างอะไรกับการเดินทางย้อนอดีต องค์ประกอบทั้งหลายในนิทรรศการ แม้จะไม่ได้สร้างความน่าตื่นตาตื่นใจอะไรมากนัก แต่สำหรับคนที่ “โตมากับโคนัน” ก็ชวนให้เราได้หวนนึกถึงความรู้สึกของการอ่านมังงะเรื่องนี้ได้เป็นอย่างดี ไม่ว่าจะเป็นภาพและข้อความที่เราจำได้ติดตาหรือที่อาจหลงลืมไปแล้ว จนอยากจะกลับไปหยิบหนังสือขึ้นมาอ่านอีกครั้ง :)
