1 – 30 August 2569

ที่ L’On Gallery, Bangkok

“The Banana Tree is Not a Tree The banana tree is a very tall grass.”

“ต้นกล้วยไม่ใช่ต้นไม้ แต่เป็นหญ้าที่สูงมาก”

ประโยคธรรมดาที่ได้ยินระหว่างการใช้ชีวิตในชนบทของไต้หวัน กลับกลายเป็นจุดเริ่มต้นของชุดผลงาน The Banana Tree ของ Jaime Ekkens ศิลปินสหวิทยาการชาวอเมริกันเชื้อสายเอเชีย ผู้ใช้การเดินทางและการสังเกตธรรมชาติเป็นรากฐานของการสร้างสรรค์งานศิลปะ

ในปี 2019 ก่อนที่โลกจะเผชิญการระบาดใหญ่ ศิลปินเดินทางไปเป็นอาสาสมัครในฟาร์มชนบทของไต้หวันเป็นเวลาสองเดือน ช่วงเวลานั้นเปรียบเสมือนการหยุดพักจากชีวิตการทำงาน ก่อนจะเริ่มต้นบทใหม่ของอาชีพที่นครเซี่ยงไฮ้ การเรียนรู้วิธีปลูกพืช ดูแลต้นไม้ และใช้ชีวิตท่ามกลางธรรมชาติ ทำให้เธอค้นพบจังหวะของชีวิตที่แตกต่างจากความเร่งรีบของเมืองใหญ่ พร้อมทั้งตระหนักถึงบทเรียนสำคัญที่ธรรมชาติมอบให้ ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลง วัฏจักรของชีวิต การสูญเสีย และการเริ่มต้นใหม่

ประสบการณ์เหล่านี้หล่อหลอมให้ธรรมชาติกลายเป็นทั้งแรงบันดาลใจและภาษาทางศิลปะของเธอ ใบตอง ดอกบัวตูม และดอกดาวเรืองที่พบเห็นทั่วไปในเอเชีย ถูกนำมาเป็นตัวแทนของความทรงจำ วัฒนธรรม และความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อม สิ่งธรรมดาเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงองค์ประกอบทางธรรมชาติ หากยังสะท้อนบทบาทในวิถีชีวิต ความเชื่อ และพิธีกรรมที่หยั่งรากลึกในสังคมเอเชีย ตั้งแต่การใช้ใบตองเป็นภาชนะรองอาหาร ไปจนถึงดอกไม้ที่ปรากฏในพิธีกรรมทางศาสนา ทุกส่วนล้วนมีหน้าที่และคุณค่า ไม่มีสิ่งใดถูกปล่อยให้สูญเปล่า

ผลงานในนิทรรศการชุดนี้สร้างขึ้นด้วยกระบวนการ Cyanotype เทคนิคการสร้างภาพถ่ายโบราณที่อาศัยสารไวแสงและแสงอาทิตย์ในการบันทึกร่องรอยของวัตถุธรรมชาติลงบนผืนผ้าและกระดาษสีน้ำ ศิลปินเริ่มต้นด้วยการเก็บรวบรวมพืชจากพื้นที่จริง ก่อนนำมาสร้างภาพพิมพ์ที่เผยให้เห็นเพียงเงาและโครงสร้างของพืชเหล่านั้น จากนั้นจึงวาดทับด้วยสีอะคริลิกเพื่อขยายรายละเอียดของรูปทรง และเสริมองค์ประกอบโลหะเพื่อสร้างพื้นผิวและความเป็นชิ้นงานเฉพาะตัว

สำหรับ Ekkens ความน่าสนใจของไซยาโนไทป์ไม่ได้อยู่เพียงผลลัพธ์ของภาพสีน้ำเงินอันเป็นเอกลักษณ์ หากแต่อยู่ในกระบวนการที่เต็มไปด้วยตัวแปรซึ่งศิลปินไม่อาจควบคุมได้ ทั้งสภาพอากาศ ความเข้มของแสง อุณหภูมิของน้ำ ระยะเวลาการรับแสง หรือแม้แต่แรงลม ทุกองค์ประกอบล้วนมีส่วนกำหนดผลลัพธ์สุดท้ายของผลงาน ความบังเอิญจึงไม่ได้เป็นข้อผิดพลาด แต่กลับกลายเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างสรรค์ และเป็นคุณสมบัติที่ทำให้ผลงานแต่ละชิ้นมีเอกลักษณ์ไม่สามารถทำซ้ำได้

ในยุคที่ภาพดิจิทัลสามารถผลิตและทำซ้ำได้อย่างรวดเร็ว ศิลปินเลือกกลับไปสู่กระบวนการที่ต้องอาศัยเวลา ความไม่แน่นอน และการทำงานร่วมกับธรรมชาติ เธอเชื่อว่าความไม่สมบูรณ์และความคาดเดาไม่ได้ คือคุณค่าที่ทำให้ผลงานศิลปะยังคงมีชีวิต และแตกต่างจากภาพที่ถูกสร้างขึ้นในระบบดิจิทัลอันแม่นยำ

ชื่อของนิทรรศการ The Banana Tree จึงไม่ได้กล่าวถึงต้นกล้วยเพียงอย่างเดียว หากยังเป็นคำชวนให้ผู้ชมตั้งคำถามต่อภาษา ความรู้ และวิธีที่เราใช้ทำความเข้าใจโลก ประโยคที่ว่า “ต้นกล้วยไม่ใช่ต้นไม้ แต่เป็นหญ้าที่สูงมาก” สะท้อนให้เห็นว่า ภาษาและการแปลความหมายอาจไม่สามารถอธิบายธรรมชาติได้อย่างสมบูรณ์ เช่นเดียวกับที่ธรรมชาติเองไม่เคยหยุดเปลี่ยนแปลง และยังคงเปิดพื้นที่ให้เราเรียนรู้สิ่งใหม่อยู่เสมอ

ผ่านผลงานชุดนี้ Jaime Ekkens เชื้อเชิญให้ผู้ชมกลับมาสังเกตสิ่งธรรมดาที่อยู่รอบตัวอีกครั้ง มองเห็นคุณค่าของวัสดุธรรมชาติ ความงามของความไม่แน่นอน และรับฟังบทเรียนอันเงียบงันที่ธรรมชาติกำลังบอกเล่าอยู่เสมอ